Veilig IT-freelancers inhuren onder de Wet DBA

Huurt u een IT-freelancer in, dan loopt u risico als de Belastingdienst die samenwerking achteraf als een verkapt dienstverband ziet. Dat heet schijnzelfstandigheid: op papier een zzp'er, in de praktijk een werknemer. Het gevolg is een naheffing loonbelasting en premies — en die rekening komt bij u als opdrachtgever terecht, niet bij de freelancer.

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid; het eerdere handhavingsmoratorium is opgeheven. De handhaving kent in 2026 wel nuance: er kunnen vergrijpboetes worden opgelegd bij opzet of grove schuld, maar nog geen verzuimboetes. Naheffingen over 2025 en 2026 zijn wel mogelijk. Het risico is dus reëel, ook zonder dat elke fout meteen een boete oplevert.

Voor IT-inhuur is dit relevant omdat freelance-opdrachten in de IT vaak langlopend en ingebed zijn — precies de situatie die richting werknemerschap kan kantelen. Een cloud engineer die maandenlang in uw team draait, of een netwerkbeheerder die feitelijk onderdeel van uw organisatie wordt, vraagt om een bewuste inrichting van de opdracht.

Er bestaat geen simpele ja-of-nee-regel voor de vraag of iemand echt zelfstandig is. In plaats daarvan wegen negen gezichtspunten samen, afkomstig uit het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad uit 2023. De kern: er is geen rangorde en geen rekensom. De Belastingdienst en de rechter kijken naar het totaalbeeld, waarin alle omstandigheden in onderling verband worden bezien.

Kort samengevat draaien de negen punten om: de aard en duur van het werk, hoe werk en werktijden worden bepaald, de inbedding in uw organisatie, of het werk persoonlijk moet worden gedaan, hoe het contract tot stand kwam, hoe en hoeveel er wordt betaald, of de freelancer commercieel risico loopt, en of hij zich als ondernemer gedraagt. Eén sterk punt richting zelfstandigheid weegt niet automatisch zwaarder dan drie punten richting werknemerschap — het gaat om het geheel.

Voor IT-inhuur is inbedding vaak het lastigste punt: freelancers worden snel onderdeel van een team. Het tarief is daarentegen zelden een probleem, omdat IT-tarieven ruim boven het risiconiveau liggen. Wilt u precies weten hoe elk van de negen punten werkt en waar u op moet letten? Lees dan de 9 gezichtspunten van de Wet DBA: wanneer is een zzp'er schijnzelfstandig?

Het grootste misverstand over de Wet DBA is dat een goed contract u indekt. Dat is niet zo. De Belastingdienst kijkt altijd naar de feitelijke uitvoering, niet alleen naar het papier. Werkt u in de praktijk als werkgever en werknemer, dan helpt geen enkele overeenkomst. Ook een BV beschermt niet automatisch: ook daar kijkt de fiscus naar de feitelijke werkrelatie, niet naar de rechtsvorm.

Een modelovereenkomst is dus een hulpmiddel, geen garantie. De echte bescherming zit in hoe u de opdracht inricht: bakent u die af op een resultaat, vermijdt u gezag en inbedding, en laat u de freelancer als ondernemer werken? Dan stuurt u het totaalbeeld richting echte zelfstandigheid.

Stand van zaken wetgeving (2026). De wetgeving rond zzp beweegt, maar de negen gezichtspunten blijven het fundament. Het verduidelijkingsdeel van de Wet VBAR is ingetrokken. Wel is een rechtsvermoeden aangenomen: bij een tarief onder ongeveer 38 euro per uur kan een zzp'er stellen dat hij eigenlijk werknemer is, met een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2027 — dit raakt IT-inhuur zelden, omdat IT-tarieven daar ruim boven liggen. Daarnaast werkt het kabinet aan een nieuwe Zelfstandigenwet met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets; die is nog niet formeel ingediend en heeft nog geen vaste invoeringsdatum. Voor u als opdrachtgever verandert er in de kern voorlopig weinig: het draait nog steeds om sturing, inbedding en het werken voor eigen rekening en risico. Raadpleeg voor de actuele regels altijd rijksoverheid.nl en belastingdienst.nl.

Bij Maedium let ik bij elke plaatsing bewust op de negen gezichtspunten. In beide constructies blijft de IT'er zelfstandig ondernemer, zonder inbedding of gezag. Bij tussenkomst zit ik er contractueel tussen en neem ik het risico op me, geborgd via mijn modelovereenkomst en contractopbouw. Bij bemiddeling borg ik de compliance op de achtergrond.

Wat ik niet doe, is u schijnzekerheid verkopen. De Belastingdienst kijkt altijd naar de praktijk, niet alleen naar het papier. Daarom richten we samen de opdracht zo in dat de zelfstandigheid ook echt klopt. Twijfelt u over een concrete opdracht? Dan lopen we samen de negen punten langs en kijken we welke constructie past — vrijblijvend en zonder verplichtingen.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid is een situatie waarin iemand op papier als zzp'er werkt, maar feitelijk als werknemer functioneert. De Belastingdienst beoordeelt dat aan de hand van negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest. Bij schijnzelfstandigheid loopt u als opdrachtgever risico op een naheffing loonbelasting en premies.

Loop ik als opdrachtgever risico, of de freelancer?

Het risico van een naheffing loonbelasting en premies ligt bij u als opdrachtgever. Daarom is het in uw belang om de opdracht zelfstandig in te richten — niet alleen voor de freelancer, maar vooral voor uzelf.

Is een modelovereenkomst genoeg om risico te voorkomen?

Nee. Een modelovereenkomst is een hulpmiddel, geen garantie. Het papier moet kloppen met de praktijk. Werkt u feitelijk als werkgever en werknemer, dan helpt geen enkel contract. De feitelijke uitvoering is leidend.

Neemt tussenkomst het DBA-risico volledig weg?

Tussenkomst beheerst het risico en verschuift het contractueel naar Maedium, geborgd via modelovereenkomst en contractopbouw. Maar het neemt het niet volledig weg: ook bij tussenkomst blijft de feitelijke uitvoering bepalend. Daarom richten we de opdracht inhoudelijk zelfstandig in, niet alleen contractueel.

Wordt Maedium bij tussenkomst de werkgever van de freelancer?

Nee. Bij tussenkomst is Maedium de contractuele tussenpersoon: u contracteert Maedium, Maedium contracteert de zzp'er. De freelancer blijft zelfstandig ondernemer. Maedium wordt geen werkgever en draagt geen loonheffing of werkgeverslasten af — het is geen detachering en geen payroll.

Geldt het rechtsvermoeden van 38 euro ook voor IT'ers?

In theorie wel, in de praktijk zelden. Het rechtsvermoeden geldt bij tarieven onder ongeveer 38 euro per uur. IT-freelancers rekenen doorgaans 45 tot 120 euro per uur, ruim boven die grens, dus voor IT-inhuur is dit punt meestal niet relevant.

Let op: regelgeving rond de Wet DBA kan wijzigen. Raadpleeg voor actuele informatie rijksoverheid.nl of belastingdienst.nl. Dit artikel is algemene voorlichting, geen juridisch advies. Bij complexe situaties adviseren wij een arbeidsrechtjurist of belastingadviseur te raadplegen.