Wie draait er op voor een fout: jij als opdrachtgever, of de freelancer? Loopt hij eigen risico, of zit hij veilig zoals een werknemer? Of een freelancer commercieel risico draagt, is een van de negen gezichtspunten van de Wet DBA.
In dit artikel lees je wat commercieel risico betekent onder de Wet DBA, welke concrete voorbeelden eronder vallen, en waarom het een sterk teken van zelfstandigheid is. Ook zie je hoe je dit punt in je samenwerking herkent en versterkt.
Dit blog is voor opdrachtgevers: IT-managers en hiring managers die willen weten of hun freelancer als echte ondernemer risico draagt.
Commercieel risico is gezichtspunt 8 uit het Deliveroo-arrest, een van de negen punten waarmee de Belastingdienst je arbeidsrelatie beoordeelt. Wil je het volledige overzicht? Lees onze gids over de 9 gezichtspunten van de Wet DBA.
Wat betekent commercieel risico bij de Wet DBA?
Commercieel risico betekent dat de freelancer zelf de gevolgen draagt als er iets misgaat. Denk aan aansprakelijkheid voor fouten, het herstellen van werk voor eigen rekening, en het risico op schade of klachten. Loopt hij dat risico, dan gedraagt hij zich als ondernemer, niet als werknemer.
Een werknemer loopt nauwelijks commercieel risico: maakt hij een fout, dan draagt de werkgever doorgaans de gevolgen. Een ondernemer staat zelf aan de lat. Dat verschil is precies wat dit gezichtspunt blootlegt. Hoe meer eigen risico, hoe sterker het beeld van zelfstandigheid.
Welke voorbeelden van commercieel risico zijn er?
Commercieel risico komt in verschillende vormen voor. Hoe meer ervan op de freelancer van toepassing zijn, hoe duidelijker hij als ondernemer opereert.
- Hij is aansprakelijk voor fouten en moet die voor eigen rekening herstellen
- Hij heeft een eigen aansprakelijkheidsverzekering
- Hij doet eigen investeringen in apparatuur, software of scholing
- Hij draagt het risico als de opdracht niet goed wordt uitgevoerd
- Hij kan inkomsten mislopen bij slecht of te laat werk
- Hij werkt op basis van een resultaatverplichting, niet alleen een inspanning
Vooral de aansprakelijkheid voor fouten en het herstellen op eigen kosten zijn sprekend. Een echte ondernemer staat garant voor zijn werk. Een werknemer die een fout maakt, krijgt hooguit een gesprek, maar geen rekening.
Waarom is eigen risico een sterk teken van zelfstandigheid?
Omdat het laat zien dat de freelancer als onderneming opereert, met alle gevolgen van dien. Wie zijn eigen fouten herstelt, eigen verzekeringen heeft en investeert, draagt ondernemersrisico. Dat is wezenlijk anders dan een werknemer die beschermd is door zijn werkgever.
Dit punt hangt nauw samen met de hoogte van het tarief. Een ondernemer rekent mede daarom meer: hij moet zijn risico's afdekken en zijn verzekeringen betalen. Risico dragen en een hoger tarief horen bij elkaar, en versterken samen het beeld van echte zelfstandigheid.
Voor jou als opdrachtgever is dit gunstig om te zien. Een freelancer die zijn eigen risico draagt, neemt verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van zijn werk. Dat is niet alleen goed voor je Wet DBA-positie, maar ook voor de uitkomst van je project.
Hoe herken en versterk je dit in je samenwerking?
Leg de verantwoordelijkheid voor het resultaat en het herstel van fouten bij de freelancer. Werk met een resultaatverplichting, niet alleen een inspanningsverplichting. Vraag of hij een aansprakelijkheidsverzekering heeft. Zo maak je het commerciële risico zichtbaar en versterk je de zelfstandigheid.
Een paar praktische principes:
- Spreek een resultaatverplichting af, geen pure inspanningsverplichting
- Leg vast dat de freelancer fouten voor eigen rekening herstelt
- Vraag naar een eigen aansprakelijkheidsverzekering
- Laat hem zijn eigen apparatuur en middelen gebruiken waar mogelijk
- Zorg dat de afspraken kloppen met de praktijk
Let op dat dit echt moet kloppen. Een contract dat zegt dat de freelancer risico draagt, terwijl jij in de praktijk alle fouten zelf opvangt, overtuigt niet. De Belastingdienst kijkt naar hoe het werkelijk gaat, niet alleen naar de afspraken op papier.
Veelgestelde vragen over commercieel risico
Moet een freelancer een aansprakelijkheidsverzekering hebben?
Het is geen wettelijke eis, maar wel een sterk signaal van ondernemerschap. Een eigen aansprakelijkheidsverzekering laat zien dat de freelancer zijn risico's zelf afdekt. Het versterkt het beeld dat je met een onderneming te maken hebt en niet met verkapt personeel.
Wat als ik fouten in de praktijk zelf opvang?
Dan verzwak je dit gezichtspunt. Als jij alle gevolgen draagt, loopt de freelancer geen echt commercieel risico, en lijkt hij meer op een werknemer. Leg de verantwoordelijkheid voor herstel waar mogelijk bij de freelancer, en zorg dat dit ook echt zo werkt.
Telt een resultaatverplichting mee voor dit punt?
Ja. Een resultaatverplichting betekent dat de freelancer instaat voor het eindresultaat en risico draagt als dat niet klopt. Dat is een sterker ondernemerssignaal dan een inspanningsverplichting, waarbij hij alleen zijn best hoeft te doen. Het hangt samen met de aard van de opdracht.
Hoeveel risico moet een freelancer lopen?
Er is geen vast minimum. Het gaat erom dat er echt sprake is van ondernemersrisico: aansprakelijkheid, herstel op eigen kosten, eigen investeringen. Hoe meer hiervan aanwezig is, hoe sterker het signaal. Eén element is zelden genoeg; het geheel telt.
Telt dit punt zwaarder dan de andere acht?
Nee, er is geen rangorde. Commercieel risico wordt samen met de andere acht gezichtspunten gewogen tot een totaalbeeld. Het hangt wel sterk samen met het tarief en met ondernemerschap, en die combinatie geeft vaak een helder beeld van zelfstandigheid.
Conclusie: eigen risico hoort bij echt ondernemerschap
Of je freelancer commercieel risico draagt, zegt veel over zijn zelfstandigheid. Aansprakelijkheid, herstel op eigen kosten, eigen investeringen en verzekeringen wijzen op een echte ondernemer. Vang jij in de praktijk alle risico's op, dan verzwakt dat het beeld.
Voor wie is dit het meest urgent? Voor opdrachtgevers die in de praktijk alle fouten en risico's zelf dragen. Voor wie minder? Voor wie met een freelancer werkt die aantoonbaar eigen risico loopt en zich verzekert.
Mijn advies: leg verantwoordelijkheid en risico waar mogelijk bij de freelancer, en zorg dat dit klopt met de praktijk. Dat versterkt je Wet DBA-positie en de kwaliteit van het werk.
Twijfel je of je opdracht op alle punten klopt?
Wil je samen bekijken of je arbeidsrelatie op de negen gezichtspunten standhoudt, en welke constructie past? Plan een vrijblijvend gesprek met mij. We lopen je situatie langs, zonder verplichtingen.
Let op: regelgeving rond de Wet DBA kan wijzigen. Raadpleeg voor actuele informatie rijksoverheid.nl of belastingdienst.nl. Dit artikel is algemene voorlichting, geen juridisch advies. Bij complexe situaties adviseer ik een arbeidsrechtjurist of belastingadviseur te raadplegen.
