Heeft je freelancer meeonderhandeld over zijn voorwaarden, of tekende hij gewoon wat je voorlegde? En hoe wordt hij betaald: per resultaat, of als een soort salaris? Die twee vragen zeggen samen verrassend veel over de aard van je arbeidsrelatie.
In dit artikel behandel ik twee gezichtspunten van de Wet DBA tegelijk, omdat ze logisch bij elkaar horen: hoe de overeenkomst tot stand komt en hoe de beloning wordt bepaald. Je leest waarom onderhandelingsruimte en een ondernemersmatige beloning wijzen op echte zelfstandigheid.
Dit blog is voor opdrachtgevers: IT-managers en hiring managers die hun afspraken met een freelancer goed willen inrichten.
De totstandkoming van de overeenkomst en de wijze van belonen zijn gezichtspunt 5 en 6 uit het Deliveroo-arrest, twee van de negen punten waarmee de Belastingdienst je arbeidsrelatie beoordeelt. Wil je het volledige overzicht? Lees onze gids over de 9 gezichtspunten van de Wet DBA.
Gezichtspunt 5: hoe komt de overeenkomst tot stand?
Dit gezichtspunt kijkt naar de manier waarop het contract is ontstaan. Heeft de freelancer meeonderhandeld over zijn tarief, voorwaarden en de inhoud van de opdracht? Dan gedraagt hij zich als een ondernemer die zijn eigen deal sluit. Kreeg hij een standaardcontract voorgelegd dat hij alleen kon tekenen, dan lijkt dat meer op een werknemer die een arbeidsovereenkomst aanneemt.
De kern is de onderhandelingsruimte. Twee partijen die als gelijken een opdracht afspreken, passen bij een zelfstandige relatie. Een opdrachtgever die eenzijdig de voorwaarden bepaalt en de freelancer die slikt of stikt, lijkt op de verhouding tussen werkgever en werknemer.
Voor jou betekent dit: laat ruimte voor onderhandeling, en leg vast dat die er was. Een freelancer die over zijn tarief, planning en voorwaarden heeft meegepraat, levert een sterker zelfstandigheidssignaal dan een die enkel je standaardcontract tekende.
Gezichtspunt 6: hoe wordt de beloning bepaald?
Dit gezichtspunt kijkt naar de manier waarop de freelancer wordt betaald. Krijgt hij een vast bedrag per maand dat sterk op een salaris lijkt, of factureert hij op basis van gewerkte uren of opgeleverde resultaten, zoals een ondernemer? De vorm van de beloning verraadt iets over de aard van de relatie.
Een ondernemersmatige beloning heeft kenmerken die je bij een werknemer niet ziet. De freelancer stuurt zelf facturen vanuit zijn eigen bedrijf, rekent btw, en wordt betaald per opdracht, project of gewerkt uur. Er is geen vakantiegeld, geen doorbetaling bij ziekte, en geen vaste maandelijkse loonstrook.
Krijgt de freelancer daarentegen een vast bedrag dat niet afhangt van geleverd werk, met allerlei voorzieningen die op secundaire arbeidsvoorwaarden lijken, dan kleurt dat het beeld richting een dienstverband. Betaal daarom op basis van facturen voor geleverd werk, niet als een verkapt salaris.
Waarom horen deze twee punten bij elkaar?
Omdat ze allebei gaan over de zakelijke kant van de afspraak: hoe je tot een deal komt en hoe het geld loopt. Samen schetsen ze of er sprake is van een onderhandelde, ondernemersmatige overeenkomst tussen twee zelfstandige partijen, of van een eenzijdig opgelegde arbeidsverhouding die op loondienst lijkt.
Een freelancer die meeonderhandelt én op factuurbasis per resultaat wordt betaald, gedraagt zich op beide punten als ondernemer. Iemand die een standaardcontract tekent en een vast maandbedrag als salaris ontvangt, lijkt op beide punten op een werknemer. De twee versterken elkaar, in beide richtingen.
Hoe regel je deze twee punten verstandig?
Geef ruimte voor onderhandeling en betaal op een ondernemersmatige manier. Dat zijn geen ingewikkelde ingrepen, maar ze versterken je zelfstandigheidsverhaal op twee gezichtspunten tegelijk. Leg de afspraken bovendien zo vast dat ze kloppen met de praktijk.
Een paar praktische principes:
- Laat de freelancer meeonderhandelen over tarief, planning en voorwaarden
- Vermijd een eenzijdig opgelegd standaardcontract zonder ruimte
- Betaal op basis van facturen voor gewerkte uren of opgeleverde resultaten
- Vermijd een vast maandbedrag dat op een salaris lijkt
- Geef geen werknemersvoorzieningen zoals vakantiegeld of doorbetaling bij ziekte
Onthoud dat de praktijk leidend is. Een contract dat onderhandelingsruimte suggereert terwijl je in werkelijkheid niets liet bewegen, overtuigt niet. Net zomin als een factuurconstructie die in de praktijk functioneert als een maandsalaris. Zorg dat papier en praktijk overeenkomen.
Hoe verhouden deze punten zich tot de hoogte van het tarief?
Gezichtspunt 6 gaat over de manier van belonen, niet over de hoogte ervan. Die hoogte is een apart gezichtspunt, namelijk gezichtspunt 7. Beide hangen wel samen: een onderhandeld, marktconform tarief dat op factuurbasis wordt betaald, is op meerdere punten tegelijk een sterk ondernemerssignaal.
Wil je weten waarom de hoogte van het tarief op zichzelf meetelt, en wat het rechtsvermoeden rond een laag tarief inhoudt? Lees ons blog over de hoogte van de beloning.
Veelgestelde vragen over totstandkoming en beloning
Moet een freelancer echt over alles onderhandelen?
Niet over elk detail, maar er moet wel ruimte zijn geweest. Een freelancer die over zijn tarief, planning of voorwaarden heeft meegepraat, laat zien dat hij als ondernemer een deal sluit. Een puur eenzijdig opgelegd contract zonder enige ruimte is een signaal richting een dienstverband.
Mag ik een vast maandbedrag met een freelancer afspreken?
Het mag, maar wees voorzichtig. Een vast maandbedrag dat losstaat van geleverd werk lijkt op een salaris. Beter is betaling op basis van facturen voor gewerkte uren of opgeleverde resultaten. Zo houd je de beloning ondernemersmatig in plaats van loonachtig.
Telt het mee als ik mijn standaardcontract gebruik?
Een standaardcontract gebruiken mag, zolang er ruimte was om te onderhandelen en aan te passen. Het wordt een signaal als je een vast contract eenzijdig oplegt zonder enige onderhandelingsruimte. Laat zien dat de freelancer kon meepraten over de inhoud.
Maakt het uit of de freelancer btw rekent?
Het hoort bij een ondernemersmatige beloning. Een freelancer die vanuit zijn eigen bedrijf factureert en btw rekent, gedraagt zich als ondernemer. Het is geen doorslaggevend bewijs op zich, maar het past in het bredere beeld van een zakelijke, zelfstandige relatie.
Tellen deze punten zwaarder dan de andere?
Nee, er is geen rangorde. Alle negen gezichtspunten worden in samenhang gewogen tot een totaalbeeld. Totstandkoming en beloning zijn op zichzelf vaak niet doorslaggevend, maar ze versterken het beeld dat de andere punten schetsen, in beide richtingen.
Conclusie: een onderhandelde, zakelijke afspraak wijst op zelfstandigheid
Hoe je contract tot stand komt en hoe je de beloning regelt, zeggen samen veel over de aard van je arbeidsrelatie. Onderhandelingsruimte en een ondernemersmatige, factuurgebaseerde beloning wijzen op echte zelfstandigheid. Een eenzijdig opgelegd contract met een salarisachtige beloning wijst de andere kant op.
Voor wie is dit het meest urgent? Voor opdrachtgevers die standaardcontracten eenzijdig opleggen of een vast maandbedrag als salaris betalen. Voor wie minder? Voor wie met de freelancer onderhandelt en op factuurbasis per resultaat betaalt.
Mijn advies: laat ruimte om te onderhandelen, betaal ondernemersmatig, en zorg dat papier en praktijk overeenkomen. Twee gezichtspunten goed geregeld, met één doordachte aanpak.
Twijfel je of je afspraken op alle punten kloppen?
Wil je samen bekijken of je arbeidsrelatie op de negen gezichtspunten standhoudt, en welke constructie past? Plan een vrijblijvend gesprek met mij. We lopen je situatie langs, zonder verplichtingen.
Let op: regelgeving rond de Wet DBA kan wijzigen. Raadpleeg voor actuele informatie rijksoverheid.nl of belastingdienst.nl. Dit artikel is algemene voorlichting, geen juridisch advies. Bij complexe situaties adviseer ik een arbeidsrechtjurist of belastingadviseur te raadplegen.
