Heeft je freelancer meerdere opdrachtgevers, een eigen bedrijf en een btw-nummer? Of werkt hij feitelijk alleen voor jou, zonder verdere ondernemersactiviteit? Dat verschil is een van de meest sprekende signalen onder de Wet DBA.
In dit artikel lees je wat het betekent dat een freelancer zich "als ondernemer gedraagt in het economisch verkeer", welke concrete signalen meetellen, en waarom dit punt in de praktijk vaak zwaar weegt. Ook zie je wat dit voor jou als opdrachtgever betekent.
Dit blog is voor opdrachtgevers: IT-managers en hiring managers die willen weten of hun freelancer een echte zelfstandige is.
Ondernemerschap is gezichtspunt 9 uit het Deliveroo-arrest, een van de negen punten waarmee de Belastingdienst je arbeidsrelatie beoordeelt. Wil je het volledige overzicht? Lees onze gids over de 9 gezichtspunten van de Wet DBA.
Wat betekent "zich gedragen als ondernemer"?
Het gaat om de vraag of de freelancer zich naar buiten toe als zelfstandig ondernemer gedraagt. Werkt hij voor meerdere opdrachtgevers, doet hij aan acquisitie, en presenteert hij zich als bedrijf? Dan wijst dat sterk op echte zelfstandigheid. Werkt hij feitelijk alleen voor jou, dan lijkt het op een dienstverband.
De Belastingdienst kijkt naar het geheel van ondernemershandelen. Denk aan inschrijving bij de Kamer van Koophandel, een btw-nummer, eigen bedrijfskleding of huisstijl, en de inspanning om nieuwe opdrachten te vinden. Het draait om de vraag: opereert deze persoon echt als onderneming?
Welke signalen wijzen op echt ondernemerschap?
Een aantal concrete kenmerken laat zien dat iemand echt onderneemt. Hoe meer ervan aanwezig zijn, hoe sterker het signaal richting een zelfstandige opdracht in plaats van een dienstverband.
- De freelancer werkt voor meerdere opdrachtgevers
- Hij staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft een btw-nummer
- Hij doet actief aan acquisitie en investeert in naamsbekendheid
- Hij loopt commercieel risico en heeft eigen verzekeringen
- Hij wordt fiscaal als ondernemer aangemerkt
- Hij investeert in eigen apparatuur, scholing en bedrijfsmiddelen
Eén kenmerk is zelden genoeg. Een btw-nummer alleen maakt je nog geen ondernemer in de praktijk. Maar een stapeling van deze signalen schetst het beeld van een echte zelfstandige die voor eigen rekening en risico werkt.
Waarom weegt dit punt in de praktijk vaak zwaar?
Omdat het de kern van zelfstandigheid raakt: werk je voor meerdere klanten en draag je eigen risico, of leun je feitelijk op één opdrachtgever zoals een werknemer? Dat onderscheid zegt veel over de echte aard van de relatie, los van wat er op papier staat.
Vooral het aantal opdrachtgevers is veelzeggend. Een freelancer die al jaren fulltime en uitsluitend voor jou werkt, gedraagt zich economisch als een werknemer, hoe zelfstandig het contract ook is. Eén opdrachtgever met bijna de volledige omzet is een bekend risicosignaal.
Let wel: er is geen rangorde tussen de negen gezichtspunten. Ondernemerschap weegt niet formeel zwaarder dan de rest. Maar in de praktijk geeft dit punt vaak een duidelijk beeld, omdat het zo concreet en zichtbaar is.
Wat betekent dit voor jou als opdrachtgever?
Je kunt het ondernemerschap van je freelancer niet afdwingen, maar je kunt er wel rekening mee houden. Huur bij voorkeur freelancers in die aantoonbaar meerdere opdrachtgevers hebben en als onderneming opereren. Dat versterkt het totaalbeeld richting echte zelfstandigheid.
Wees alert als je merkt dat een freelancer eigenlijk alleen voor jou werkt en dat al lange tijd. Dan stapelt het risico zich op, ook al gedraagt hij zich verder zelfstandig. In zo'n geval is het verstandig om de constructie tegen het licht te houden.
Werkt een freelancer langdurig vrijwel uitsluitend voor jou, dan kan tussenkomst uitkomst bieden. Ik plaats hem dan via Maedium en neem het Wet DBA-risico op me, terwijl hij zelfstandig ondernemer blijft. Lees onze vergelijking van tussenkomst en bemiddeling.
Veelgestelde vragen over ondernemerschap en de Wet DBA
Is een btw-nummer en KvK-inschrijving genoeg?
Nee. Een inschrijving en btw-nummer zijn formele kenmerken, maar de praktijk telt zwaarder. Werk je feitelijk als werknemer, dan helpt een KvK-nummer niet. Het gaat om het geheel van ondernemershandelen, niet om losse formele stempels.
Moet een freelancer per se meerdere opdrachtgevers hebben?
Het is geen wettelijke eis, maar wel een sterk signaal. Eén opdrachtgever met bijna de volledige omzet wijst richting werknemerschap. Meerdere opdrachtgevers laten zien dat iemand echt als zelfstandige in de markt staat. Hoe meer spreiding, hoe sterker de zelfstandigheid.
Kan ik als opdrachtgever het ondernemerschap beïnvloeden?
Je kunt het niet afdwingen, maar je kunt kiezen voor freelancers die aantoonbaar ondernemen. Vermijd daarnaast dat iemand jarenlang uitsluitend voor jou werkt zonder andere klanten. Bij twijfel kun je via tussenkomst het risico afdekken.
Telt dit punt zwaarder dan de andere acht?
Nee, er is geen rangorde. Alle negen gezichtspunten worden in samenhang gewogen. In de praktijk geeft ondernemerschap vaak een helder en zichtbaar beeld, maar het is en blijft één van negen punten binnen het totaaloordeel.
Mijn freelancer werkt al drie jaar alleen voor ons. Is dat een probleem?
Het is een risicosignaal, vooral in combinatie met fulltime werken en inbedding. Het betekent niet automatisch een dienstverband, maar het verzwakt het zelfstandigheidsverhaal. Overweeg dan tussenkomst of bekijk samen of de opdracht anders kan worden ingericht.
Conclusie: een echte ondernemer is herkenbaar
Of je freelancer zich als ondernemer gedraagt, is een van de meest zichtbare gezichtspunten. Meerdere opdrachtgevers, acquisitie, eigen risico en een echte bedrijfsvoering wijzen op zelfstandigheid. Werkt iemand feitelijk alleen voor jou, dan verzwakt dat het beeld.
Voor wie is dit het meest urgent? Voor opdrachtgevers met een freelancer die langdurig en vrijwel uitsluitend voor hen werkt. Voor wie minder? Voor wie inhuurt bij een aantoonbaar actieve ondernemer met meerdere klanten.
Mijn advies: kies freelancers die echt ondernemen, en wees alert bij wie alleen op jou leunt. Bij twijfel haalt tussenkomst het risico weg.
Twijfel je of je freelancer als zelfstandige standhoudt?
Wil je samen bekijken of je arbeidsrelatie op de negen gezichtspunten standhoudt, en welke constructie past? Plan een vrijblijvend gesprek met mij. We lopen je situatie langs, zonder verplichtingen.
Let op: regelgeving rond de Wet DBA kan wijzigen. Raadpleeg voor actuele informatie rijksoverheid.nl of belastingdienst.nl. Dit artikel is algemene voorlichting, geen juridisch advies. Bij complexe situaties adviseer ik een arbeidsrechtjurist of belastingadviseur te raadplegen.
